“ಪಂಚ ಕನ್ಯೆ” ಯರ ವಿದಾಯ

“ಪಂಚ ಕನ್ಯೆ” ಯರ ವಿದಾಯ ಪರಂಪರೆ ಮುಕ್ತಾಯ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ.  ಪಂಚ ಕನ್ಯೆಯರು ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಆರತಿ, ಭಾರತಿ, ಮಂಜುಳ, ಕಲ್ಪನ, ಚಂದ್ರಕಲಾ…. ಇವರೇ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಪಂಚ ಕನ್ನೆಯರೂ……ಎನ್ನೋ ಹಾಡು ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕು ಆಲ್ವಾ? ಬಿಟ್ಹಾಕಿ, ಇದು ಆ ಗತಕಾಲದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಮನ ರಂಜಿಸಿದ ಕನ್ನೆಯರ ಕಥೆಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ನೇಪಾಳದ ಕನ್ನೆಯರ ವ್ಯಥೆಯ ಕಥೆಯಿದು.

ನೇಪಾಳದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಕ ಹೊರದೇಶದ ಪ್ರವಾಸ ಹೊರಟಾಗ ಅವರನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಐದು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ದುರ್ಗ, ಸರಸ್ವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ರಾಧ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಎನ್ನುವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತರುವ ಈ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪಂಚ ಕನ್ಯೆಯರು ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುವ ನಾಯಕನಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಸಿಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವ ಈ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಸುಡು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆವರು ಸುರಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತು ಅವರಿಗೆ ಶುಭ ಕೋರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಈ ಪರಂಪರೆಗೆ ಮಂಗಳ ಹಾಡಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರಂತೆ.

ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನಡೆದು ಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಈ five virgin farewell ಸಮಾರೋಹದ ಪರಂಪರೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೊನೆಗೂ good bye, good riddance ಹೇಳಿ ಸುಡು ಬಿಸಿಲಿನ ಬೇಗೆಯಿಂದ ಕನ್ನೆಯರ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.

ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್ ಎಂದರೇನು?

ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್ ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕಾಣಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕನೊಬ್ಬ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು hit and run ಆಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ಕೊಂಡಾಗ ಯಾರಾದರೂ ಆ ವಾಹನದ ನಂಬರ್ ನೋಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್, ಅಲ್ಲವೇ? ಕೆಳಗಿದೆ ನೋಡಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿ.

ನನ್ನ ತಂಗಿಯ ನಾದಿನಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮಗ academics ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ, ಯಾರಾದರೂ ಟ್ಯೂಶನ್ ಕೊಡುವವರು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಾತು, ಕತೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮನೆ ಕಡೆ ಹೊರಟರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದ  ಮುಂದೆ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಹುಡುಗ indian embassy school ನ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದ. ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಕೂಡಲೇ ಆಕೆ ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಹೇಳಿ, ನೋಡಿ, ಈ ಹುಡುಗ ಹೋಗೋದು embassy ಶಾಲೆಗೆ ಅಂತ ಕಾಣುತ್ತೆ, ಅವನ ತಾಯಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಟ್ಯೂಶನ್ ಕೊಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇರಬಹುದು, ಟ್ರೈ ಮಾಡೋಣ  ಎಂದು ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಗಂಡನ business card ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಈ ನಂಬರ್ ಗೆ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಲು ಹೇಳಪ್ಪಾ ಎಂದು ಕಾರ್ಡ್ ಕೊಟ್ಟು ಹೋದರು. ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಹುಡಗನ ತಾಯಿ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ವಿಷಯ ಏನೆಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ಆ ಹುಡುಗನ ತಾಯಿ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಯಾಗಿದ್ದು ಟ್ಯೂಶನ್ ಸಹ ಕೊಡುತ್ತಾರಂತೆ. ರೋಗಿ ಬಯಸಿದ್ದೂ, ವೈದ್ಯ ಹೇಳಿದ್ದೂ ಎನ್ನುವಂತೆ ಟ್ಯೂಶನ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.   ಮಾತುಕತೆಯ ನಂತರ  ವ್ಯವಹಾರ ಕುದುರಿತು.

ಇಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ. ಆ ಹುಡುಗನ ತಾಯಿ ಒಳ್ಳೆಯ (professional) ಶಿಕ್ಷಕಿಯೋ? ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಬಂದ ಕೂಡಲೇ “change, refresh, hit outdoors for play” ನಿಯಮ ಪಾಲನೆ ಆಗಬೇಕು ಅಲ್ಲವೇ? ತನ್ನ ಮಗನ ಸಮವಸ್ತ್ರ change ಮಾಡಿಸದೆ ಆಡಲು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ತಪ್ಪಲ್ಲವೇ? ಬಹುಶಃ ಆಕೆಯನ್ನು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರೆ ಆಕೆಯ ಉತ್ತರ ಹೀಗಿರಬಹುದು,  “ನನ್ನ ಮಗ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸದೆ ಹೊರಗೆ ಆಟ ಆಡಿದ್ದರೆ ನನಗೆ ಗಿರಾಕಿ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತೇ?”    

ಇನ್ನೊಂಚೂರು: ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ, ದಶಕಗಳ, ಹಿಂದಿನ ಮಾತು. ಸದಾನಂದ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಆಗಿದ್ದ ಸಮಯ. ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ದಾಂಡಿಗ ರನ್ನಿಗಾಗಿ ಓಡಿದಾಗ ಆತನನ್ನು ರನ್ನೌಟ್ ಮಾಡಲು ಫೀಲ್ಡರ್ ಚೆಂಡನ್ನು ವಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಎಸೆದಾಗ ವಿಕೆಟ್ ಚದುರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದಾಂಡಿಗ ‘ಮನೆ’ ತಲುಪಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಆತ ರನ್ ಕದಿಯಲು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಓಡಿದಾಗ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸದಾನಂದ್ ಚದುರಿದ್ದ ವಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಕೈಯ್ಯಿಂದ ಕಿತ್ತು ಮೇಲೆಕ್ಕೆತ್ತಿ ಅಪ್ಪೀಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಂಪೈರ್ ಔಟ್ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಆಗಿ ಸದಾನಂದ್ ಹೀಗೆ ಮಾಡದೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಗಳು ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಚದುರಿದ್ದ ವಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ  ತಗುಲಿಸಿದ್ದಿದ್ದರೆ ದಾಂಡಿಗ ನಾಟ್ ಔಟ್ ಆಗುತಿದ್ದ. ಇದೂ ಸಹ ಪ್ರೆಸೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್.

ಇಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಂದಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀರಾ?

ಆರು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಮುಬೀನ ನನ್ನ ಸೋದರಿಯ ಮಗಳು. ಅವಳು ಮಾತನಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದಂದಿನಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ದಂಗು ಬಡಿಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಆಡುತ್ತಿದ್ದುದು. ಅರಳು ಹುರಿದಂತೆ ಮಾತನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮುಬೀನಾ ಳನ್ನು ನನ್ನ ತಂದೆ ತಾಯಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ರಜೆ ಸಿಕ್ಕರೂ ಅಪ್ಪ ಅವಳಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ತಾವೇ ಹೋಗಿ ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದೆರಡು ದಿನ ಇದ್ದು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಅವಳು ಮರಳಿದರೆ ಮಣೆ ಬಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವಳ ಅಜ್ಜಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾ ಎಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗಲೂ ಏನಾದರೊಂದು ಕಂಪ್ಲೇಂಟ್ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ಅವಳ ಹತ್ತಿರ. ಅಜ್ಜಿ ಹಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ ಕೊಡೋಲ್ಲ, ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಕೊಡೋಲ್ಲ ಎನ್ನುವಂಥವು .

ಮೊನ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು ನಿನ್ನ ಅಜ್ಜಿ (ಅವಳ ತಂದೆಯ ತಾಯಿ) ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಅಂತ. ಆಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದ್ದು, ನಾವು ಹೋಂ ವರ್ಕ್ ಮಾಡುವಾಗ ಮೊದಮೊದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದೆ ಗುಂಡು ಗುಂಡಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಬರೆದಾದ ಮೇಲೆ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಬರೆಯುತ್ತೆವಲ್ಲಾ ಹಾಗೆ ಅಜ್ಜಿಯೂ ಕೂಡಾ. ಮೊದ ಮೊದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಆಮೇಲೆ ಏನೂ ಕೊಡೋಲ್ಲಾ, ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೇಸ್ತು ಬೀಳಿಸಿದಳು. ಅವಳ camparison ನೋಡಿ.

ಮುಬೀನಾ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು. ವ್ಯಾನ್ ಡ್ರೈವರ್ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬುತ್ತಿದ್ದ. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ರೋಸಿದ ಅವಳು ಡ್ರೈವರ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು, ಏಯ್, ನಾವೇನು ಕೋಳಿ ಮರಿಗಳಾ ಈ ಥರಾ ತುಂಬಲು ಎಂದು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತುಗಳ ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡವರಿಂದ ಬಂದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ಹೇಳಿರದಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ ನಮ್ಮನ್ನು.

ಹಿಶಾಮ್

DSCF0001UKG ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ನನ್ನ ಮಗ ಹಿಶಾಮ್ ನನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದೆ. ಮನೆ ತಲುಪಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ನಂತರ ಹೆಂಡತಿ ಮಗನ ಸ್ಕೂಲ್ ಬ್ಯಾಗ್ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು. ಮಗ ತಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಾರಿನಲ್ಲಿರಬಹುದೆಂದು ಹೋಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಮರಳಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಪೆದ್ದನ ಹಾಗೆ ನಟಿಸಿದ ಹಿಶಾಮ್. ಎಂಥಾ ಮರೆಗುಳಿ ನೀನು ಎಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಿವಿಯನ್ನು ಹಿಂಡಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸುಡುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಕಡೆ ಹೊರಟೆ. ಮನೆಯಿಂದ ಶಾಲೆ ೨೦ ನಿಮಿಷದ ಡ್ರೈವ್.  ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕರೆ ತೆಗೆದಿಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ವಾಚ್ ಮ್ಯಾನ್ ಹೇಳಿದ. ಸರಿ ಆಫೀಸ್ ಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಮನೆಗೆ ಫೋನ್ ಮಾಡಿ ಹೇಳಿದೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ ಬ್ಯಾಗ್ ಎಂದು. ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಲ ನೋಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದಾಗ ನಾನಂದೆ ಅದೇನು ಕಡ್ಲೆ ನಾ ಕಾಣದೇ ಇರೋಕ್ಕೆ, ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕು ಬಿಡು ಎಂದು. ೨ ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಮನೆಯಿಂದ ಫೋನ್. ಬ್ಯಾಗ್ ಸಿಕ್ತು ಅಂತ. ಸರಿ ನನ್ನ ಲಂಚ್  ಟೈಮ್ ಗೆ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಮಗನಿಗೆ ಸಾರಿ ಎಂದಾಗ ಕಿವಿ ಹಿಂಡಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಆಗಲೇ ಮರೆತಿದ್ದ ಮಗ ಕೇಳಿದ ಯಾಕಪ್ಪಾ ಸಾರಿ ಎಂದು.  ನಡೆದದ್ದೇನೆಂದರೆ ಭಾರತದಿಂದ ನನ್ನ ಸೋದರಿ ಮಕ್ಕ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸೌದಿ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ನನ್ನ ಮಗನ ಕೈಯಿಂದ ಬ್ಯಾಗ್ ತೆಗೆದು ಅವನ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮರೆತಿದ್ದಳು. ಎಂಥಾ ಮರೆಗುಳಿ ಇರಬೇಕು. ಅವಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಾಪ ನನ್ನ ಮಗ ತನ್ನ ಕಿವಿಯನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ವೈಂಡ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡ.